---
title: "Ontologia i aksjologia rozwoju człowieka w perspektywie psychologii coachingu na podstawie The Coaching Psychology Handbook Jonathana Passmore'a"
author: "Fundacja Dobre Państwo"
date: 2026-11-09
publisher: "Fundacja Dobre Państwo"
canonical: https://dobrepanstwo.org/szkatulka-kosztownosci/ontologia-aksjologia-rozwoju-czlowieka-psychologia-coachingu
lang: pl
description: "Odkryj różnicę między zmianą a rozwojem człowieka. Analiza ontologiczna i aksjologiczna procesu coachingu na podstawie publikacji J. Passmore'a."
keywords: ["ontologia rozwoju człowieka", "aksjologia w coachingu", "psychologia coachingu", "tożsamość narracyjna", "eudajmonia", "dobrostan psychologiczny", "phronesis", "roztropność praktyczna", "model PERMA", "teoria samostanowienia", "psychologiczne bogactwo życia", "tożsamość idem i ipse", "etyka cnót", "sprawczość jednostki", "pluralizm perspektyw w coachingu"]
---

# Ontologia i aksjologia rozwoju człowieka w perspektywie psychologii coachingu na podstawie The Coaching Psychology Handbook Jonathana Passmore'a

> Odkryj różnicę między zmianą a rozwojem człowieka. Analiza ontologiczna i aksjologiczna procesu coachingu na podstawie publikacji J. Passmore'a.

Autor: Fundacja Dobre Państwo  
Opublikowano: 2026-11-09  
Wydawca: Fundacja Dobre Państwo  
URL: https://dobrepanstwo.org/szkatulka-kosztownosci/ontologia-aksjologia-rozwoju-czlowieka-psychologia-coachingu

---

## Wprowadzenie

Artykuł analizuje fundamenty ludzkiego rozwoju w kontekście psychologii coachingu. Opiera się na tezach brak w źródle z książki „The Coaching Psychology Handbook”, przeciwstawiając kulturę optymalizacji głębokiemu rozumieniu dojrzałości.

Czytelnik dowie się, dlaczego rozwój nie jest prostą sumą osiągnięć czy wzrostu produktywności. Dowiedzie się również, jak synteza wiedzy empirycznej z refleksją filozoficzną pozwala wspierać prawdziwą autonomię klienta zamiast jedynie jego efektywności.

## Rozwój to coś więcej niż zmiana

Brak w źródle argumentuje, że nie każda pozytywna zmiana czy wzrost efektywności są rozwojem. Zmiana ma charakter opisowy, natomiast rozwój zawiera ocenę kierunku i znaczenia procesu.

Według autora instrumentalna skuteczność różni się od rozwoju moralnego. Można sprawnie zarządzać organizacją, lecz robić to w sposób nieuczciwy, co wyklucza uznanie takiego działania za cnotliwe.

Prawdziwa dojrzałość wymaga zatem **phronesis** (roztropności praktycznej). Pozwala ona odróżnić mechaniczne osiąganie celów od jakościowego wzrostu osoby i odpowiedzialnego urzeczywistniania wartości.

## Tożsamość jako synteza trwania i zmiany w procesie rozwoju

Zmiana zachowania różni się od rozwoju tożsamości tym, że ten drugi wymaga integracji nowych doświadczeń z ciągłością biograficzną. Passmore przywołuje rozróżnienie Paula Ricoeura na tożsamość **idem** (stałość) oraz **ipse** (dobóść i odpowiedzialność).

W coachingu kluczowe jest wspieranie zdolności do krytycznej reinterpretacji własnej historii, co opisuje teoria **tożsamości narracyjnej** Dana P. McAdamsa.

Rozwój tożsamości nie polega na zastępowaniu siebie nową wersją, lecz na zachowaniu odpowiedzialności za własną historię mimo zachodzących w życiu przemian.

## Ucieleśnienie i skończoność jako ramy rozwoju

Rozwój człowieka jest ograniczony przez jego cielesną skończoność. brak w źródle podkreśla, że biologia, wiek i zdrowie wyznaczają ramy możliwości, których nie można zignorować w imię nieustannego doskonalenia.

W tym kontekście rozwój może oznaczać nie tylko wzrost, ale także adaptację, regenerację lub świadome ograniczenie obciążeń. Jest to przejaw dojrzałej sprawczości, a nie jej brak.

Autor wskazuje na koncepcję **eudajmonii**, gdzie dobre życie wynika z działania zgodnego z cnotami i akceptacji realnych warunków istnienia, a nie z maksymalizacji komfortu czy poziomu satysfakcji.

## Podsumowanie

Prawdziwa dojrzałość zaczyna się tam, gdzie kończy się przymus bycia lepszą wersją siebie. Brak w źródle przypomina, że człowiek jest kimś więcej niż sumą swoich kompetencji i rynkowych sukcesów.

Odpowiedzialny coaching powinien wspierać poszukiwanie sensu, który nie daje się zamknąć w kwestionariuszu. Najwyższym przejawem rozwoju może być odwaga do uznania własnych ograniczeń i zgoda na własną, niepowtarzalną historię.

---

Czy w świecie obsesyjnie dążącym do optymalizacji każdego aspektu istnienia, najwyższym przejawem rozwoju nie jest paradoksalnie odwaga do uznania własnych ograniczeń i prawo do bycia kimś więcej niż tylko sumą swoich kompetencji? Być może prawdziwa dojrzałość zaczyna się tam, gdzie kończy się przymus stawania się lepszą wersją siebie, a zaczyna świadoma zgoda na własną, niepowtarzalną historię. Pozostaje pytanie: czy potrafimy jeszcze wspierać drugiego człowieka w poszukiwaniu sensu, który nie daje się zamknąć w żadnym kwestionariuszu ani przeliczyć na rynkowy sukces?

---

Słowa kluczowe: ontologia rozwoju człowieka, aksjologia w coachingu, psychologia coachingu, tożsamość narracyjna, eudajmonia, dobrostan psychologiczny, phronesis, roztropność praktyczna, model PERMA, teoria samostanowienia, psychologiczne bogactwo życia, tożsamość idem i ipse, etyka cnót, sprawczość jednostki, pluralizm perspektyw w coachingu

---
Fundacja Dobre Państwo · https://dobrepanstwo.org/szkatulka-kosztownosci/ontologia-aksjologia-rozwoju-czlowieka-psychologia-coachingu
