--- title: "Psychologiczne podstawy coachingu w świetle The Coaching Psychology Handbook Jonathana Passmore'a" author: "Fundacja Dobre Państwo" date: 2026-11-08 publisher: "Fundacja Dobre Państwo" canonical: https://dobrepanstwo.org/szkatulka-kosztownosci/psychologiczne-podstawy-coachingu-passmore lang: pl description: "Poznaj naukowe fundamenty coachingu: od teorii wyznaczania celów po intencje implementacyjne i zgodność z Ja na podstawie publikacji J. Passmore'a." keywords: ["psychologiczne podstawy coachingu", "The Coaching Psychology Handbook", "teoria wyznaczania celów", "intencje implementacyjne", "kontrastowanie mentalne", "Intentional Change Theory", "dodatni atraktor emocjonalny", "podwójna pętla uczenia się", "samowspółczucie", "marker somatyczny", "zgodność celów z Ja", "regulacja emocji", "capability approach", "roztropność praktyczna phronesis", "transformacja tożsamości"] --- # Psychologiczne podstawy coachingu w świetle The Coaching Psychology Handbook Jonathana Passmore'a > Poznaj naukowe fundamenty coachingu: od teorii wyznaczania celów po intencje implementacyjne i zgodność z Ja na podstawie publikacji J. Passmore'a. Autor: Fundacja Dobre Państwo Opublikowano: 2026-11-08 Wydawca: Fundacja Dobre Państwo URL: https://dobrepanstwo.org/szkatulka-kosztownosci/psychologiczne-podstawy-coachingu-passmore --- ## Wprowadzenie Współczesny coaching często sprowadzany jest do zestawu prostych narzędzi optymalizujących wyniki. ŹRÓDŁO w książce „The Coaching Psychology Handbook” proponuje jednak głębsze, holistyczne podejście oparte na rzetelnej wiedzy psychologicznej. Czytelnik dowie się, dlaczego mechaniczne techniki planowania są niewystarczające i jak zintegrować motywację, emocje oraz tożsamość. Tekst analizuje przejście od powierzchownej adaptacji do świadomej transformacji człowieka w jego realnym kontekście społecznym. ## Wyznaczanie celów wymaga czegoś więcej niż techniki SMART ŹRÓDŁO zauważa, że precyzyjne sformułowanie celu według metody **SMART** nie gwarantuje sukcesu. Sama mierzalność czy terminowość nie przesądzają o trafności psychologicznej zamierzenia, które może być sprzeczne z wartościami klienta lub nierealistyczne środowiskowo. Autor odwołuje się do teorii wyznaczania celów (**Goal-Setting Theory**) Locke'a i Lathama. Wskazuje, że w zadaniach złożonych zbyt ambitne cele wynikowe mogą blokować naukę. W takich sytuacjach kluczowe jest przejście na **cele uczenia się**, skupione na kompetencjach. Przykładem ryzyka jest kultura zarządzania przez wskaźniki. Może ona prowadzić do zawężenia uwagi pracowników i wypierania działań trudnych do zmierzenia, co czyni coaching narzędziem jedynie doraźnej dyscypliny. ## Zmiana jako nieliniowy proces rozwoju tożsamości Trwały rozwój nie polega na mechanicznym realizowaniu planu czy naprawianiu deficytów. Richard Boyatzis w swojej teorii **Intentional Change Theory (ICT) ** postrzega zmianę jako nieliniowy proces, w którym kluczowe jest napięcie między **Ja idealnym** a **Ja rzeczywistym**. ŹRÓDŁO podkreśla, że nadmierna koncentracja na brakach może wzmacniać reakcje obronne. Prawdziwy postęp wymaga budowania osobistej wizji i eksperymentowania z nowymi zachowaniami, co nie zawsze odbywa się w sposób proporcjonalny do czasu i wysiłku. Różnica między zwykłą efektywnością a głęboką zmianą leży w poziomie refleksji. Podczas gdy adaptacja koryguje działania, transformacja zmienia sposób interpretowania świata i kształtuje tożsamość klienta. ## Od mechanicznej adaptacji do świadomej transformacji tożsamości Samo wyznaczenie racjonalnych celów nie wystarcza, ponieważ decyzje zapadają w ścisłym powiązaniu z emocjami. ŹRÓDŁO ostrzega przed traktowaniem emocji jako prostych sygnałów; są one złożonymi procesami interpretacyjnymi, które mogą modyfikować naszą percepcję ryzyka i sukcesu. Skuteczna regulacja emocji to elastyczna kompetencja adaptacyjna, a nie tłumienie przeżyć. Autor wskazuje na etyczną granicę: coaching nie może służyć jedynie zwiększaniu tolerancji pracownika na toksyczne warunki pracy, co byłoby formą instrumentalizacji. Wspieranie sprawczości wymaga uwzględnienia różnic osobowościowych jako kontinuum, a nie sztywnych typologii. Prawdziwa transformacja zachodzi, gdy rozwój kompetencji łączy się z **roztropnością praktyczną (phronesis) ** i zgodnością celów z autonomicznymi wartościami. ## Podsumowanie Profesjonalny coaching to wsparcie autonomii w granicach rzeczywistych możliwości człowieka. ŹRÓDŁO przekonuje, że sukcesem nie jest osiągnięcie każdego celu, lecz odwaga, by zapytać, czy dany cel jest w ogóle wart realizacji. Ostatecznie rozwój kompetencji emocjonalnych i poznawczych może być albo narzędziem do skuteczniejszej adaptacji w systemie, który nas instrumentalizuje, albo drogą do odzyskania wolności. Coaching staje przed pytaniem: czy pomaga nam dopasować się do systemu, czy daje siłę, by go świadomie kwestionować? --- Czy rozwój kompetencji emocjonalnych i poznawczych służy nam do odzyskania autonomii, czy staje się jedynie bardziej wyrafinowanym narzędziem do skuteczniejszej adaptacji w świecie, który nas instrumentalizuje? Prawdziwym sukcesem psychologicznym może nie być bowiem zdolność do osiągania każdego celu, lecz odwaga i roztropność, by zapytać, czy dany cel jest w ogóle wart realizacji. W tym świetle coaching staje przed fundamentalnym pytaniem: czy pomaga nam lepiej dopasować się do istniejącego systemu, czy daje siłę, by ten system świadomie kwestionować? --- Słowa kluczowe: psychologiczne podstawy coachingu, The Coaching Psychology Handbook, teoria wyznaczania celów, intencje implementacyjne, kontrastowanie mentalne, Intentional Change Theory, dodatni atraktor emocjonalny, podwójna pętla uczenia się, samowspółczucie, marker somatyczny, zgodność celów z Ja, regulacja emocji, capability approach, roztropność praktyczna phronesis, transformacja tożsamości --- Fundacja Dobre Państwo · https://dobrepanstwo.org/szkatulka-kosztownosci/psychologiczne-podstawy-coachingu-passmore