--- title: "Sztuczna inteligencja a podmiotowość człowieka w świetle psychologii coachingu i The Coaching Psychology Handbook Jonathana Passmore'a" author: "Fundacja Dobre Państwo" date: 2026-11-09 publisher: "Fundacja Dobre Państwo" canonical: https://dobrepanstwo.org/szkatulka-kosztownosci/sztuczna-inteligencja-podmiotowosc-czlowieka-coaching lang: pl description: "Czy AI wspiera rozwój, czy ogranicza sprawczość? Poznaj wpływ sztucznej inteligencji na kompetencje poznawcze i etykę w psychologii coachingu." keywords: ["sztuczna inteligencja w coachingu", "podmiotowość człowieka", "poznanie rozproszone", "umysł rozszerzony", "odciążenie poznawcze", "sprawczość cyfrowa", "automatyzacja refleksji", "Coaching Chatbot Framework", "stronniczość automatyzacyjna", "kompetencja epistemiczna", "psychologia coachingu", "relacja człowiek-maszyna", "efektywność zadaniowa", "transfer kompetencji", "etyka cyfrowego coachingu"] --- # Sztuczna inteligencja a podmiotowość człowieka w świetle psychologii coachingu i The Coaching Psychology Handbook Jonathana Passmore'a > Czy AI wspiera rozwój, czy ogranicza sprawczość? Poznaj wpływ sztucznej inteligencji na kompetencje poznawcze i etykę w psychologii coachingu. Autor: Fundacja Dobre Państwo Opublikowano: 2026-11-09 Wydawca: Fundacja Dobre Państwo URL: https://dobrepanstwo.org/szkatulka-kosztownosci/sztuczna-inteligencja-podmiotowosc-czlowieka-coaching --- ## Wprowadzenie Dynamiczny rozwój generatywnej sztucznej inteligencji stawia przed psychologią coachingu fundamentalne pytania o podmiotowość człowieka. Artykuł analizuje, czy AI jest jedynie narzędziem zwiększającym wydajność, czy może realnie wspierać ludzki rozwój. Czytelnik dowie się, jakie ryzyka niesie automatyzacja procesów poznawczych oraz jak projektować systemy hybrydowe. Tekst opiera się na analizie tez nieobecnej w źródle z książki „The Coaching Psychology Handbook”, wskazując drogę do zachowania autonomii w świecie algorytmów. ## AI w coachingu: między efektywnością zadaniową a rozwojem kompetencji Głównym problemem etycznym i poznawczym jest rozbieżność między rezultatem zadania a rzeczywistym wzrostem kompetencji użytkownika. Jonathan Passmore ostrzega przed zjawiskiem **cognitive offloading**, czyli przenoszeniem operacji myślowych na AI, co może prowadzić do zaniku samodzielnego krytycznego rozumowania. Przykładem jest automatyczne wyznaczanie celów. System może stworzyć perfekcyjny plan działania, ale jeśli użytkownik przyjmie go bezrefleksyjnie, nie rozwinie umiejętności strategicznego myślenia. Autor podkreśla, że sukcesu nie wolno mierzyć jakością odpowiedzi AI, lecz trwałością zmiany w człowieku. ## Poznanie rozproszone i umysł rozszerzony jako fundamenty cyfrowego wsparcia Filozoficzne podstawy wykorzystania AI opierają się na koncepcji **distributed cognition** (poznania rozproszonego) oraz teorii **extended mind** (umysłu rozszerzonego). Zakładają one, że procesy poznawcze nie kończą się na biologicznej granicy czaszki, lecz obejmują interakcje z narzędziami i środowiskiem. W tym ujęciu AI nie jest tylko zewnętrznym programem, ale aktywnym elementem systemu poznawczego. Pozwala to traktować technologię jako rozszerzenie ludzkich możliwości, o ile użytkownik zachowuje zdolność do weryfikacji wyników i rozumienia granic niezawodności algorytmu. ## Ryzyko poznawczego odciążenia i utraty samodzielności Nadmierne poleganie na AI może prowadzić do **automation bias**, czyli bezkrytycznego ufania sugestiom systemu. Jonathan Passmore wskazuje, że automatyzacja refleksji – interpretowania wartości i priorytetów – jest znacznie groźniejsza niż automatyzacja pomocnicza (np. organizacja kalendarza). Aby zapobiec uzależnieniu, autor proponuje strategię **scaffolding**. Polega ona na stopniowanym wsparciu: AI początkowo pomaga w trudnych zadaniach, by z czasem redukować pomoc i wymuszać samodzielność. Celem nie jest maksymalizacja użycia aplikacji, lecz osiągnięcie przez człowieka poziomu kompetencji pozwalającego na rezygnację z technologii. ## Podsumowanie Prawdziwa miara dojrzałości cyfrowego coachingu nie tkwi w tym, ile zadań przejmie za nas maszyna, lecz w tym, jak bardzo staniemy się autonomiczni dzięki jej obecności. Jonathan Passmore przypomina, że AI może wspierać cele, ale nie zastąpi ludzkiej odpowiedzialności i etycznego osądu. Ostatecznie największym ryzykiem nie jest to, że AI zastąpi coacha, ale to, że człowiek przestanie potrzebować własnego myślenia, by osiągać cele. Kluczem do sukcesu pozostaje **sprawczość cyfrowa**, czyli świadome i krytyczne sterowanie technologią. --- Czy w świecie zdominowanym przez perfekcyjne odpowiedzi algorytmów potrafimy jeszcze odróżnić wzrost wydajności od rzeczywistego rozwoju? Prawdziwa miara dojrzałości cyfrowego coachingu nie tkwi w tym, ile zadań przejmie za nas maszyna, lecz w tym, jak bardzo staniemy się autonomiczni i świadomi dzięki jej obecności. Ostatecznie największym ryzykiem nie jest to, że AI zastąpi coacha, ale to, że człowiek przestanie potrzebować własnego myślenia, by osiągać cele. --- Słowa kluczowe: sztuczna inteligencja w coachingu, podmiotowość człowieka, poznanie rozproszone, umysł rozszerzony, odciążenie poznawcze, sprawczość cyfrowa, automatyzacja refleksji, Coaching Chatbot Framework, stronniczość automatyzacyjna, kompetencja epistemiczna, psychologia coachingu, relacja człowiek-maszyna, efektywność zadaniowa, transfer kompetencji, etyka cyfrowego coachingu --- Fundacja Dobre Państwo · https://dobrepanstwo.org/szkatulka-kosztownosci/sztuczna-inteligencja-podmiotowosc-czlowieka-coaching