Wprowadzenie
Współczesny polski libertarianizm to nie akademicki import, lecz instynkt samozachowawczy pokolenia, dla którego państwo zawsze było ciężarem. Artykuł analizuje ten ruch jako zjawisko kulturowe wyrastające z traum komunizmu i rozczarowania transformacją. Dowiesz się, jak aksjomat samoposiadania i konkretne narzędzia prawne, takie jak klauzula abolicyjna, mogą rzucić wyzwanie anachronicznym politykom i odbudować wspólnotę na fundamencie dobrowolności.
Młode pokolenie: taran rozbijający teatr partiokracji
Adresatami manifestu są młodzi – studenci i specjaliści – którzy widzą, jak system konsumuje ich przyszłość. To oni mają stać się taranem rozbijającym teatr partiokracji, w którym partie polityczne działają jak korporacje kolonizujące państwo. Polski libertarianizm rezonuje z tradycją romantyczną buntu oraz chłopską nieufnością wobec władzy, która zawsze przychodziła po podatek lub pobór.
W centrum tej myśli stoi aksjomat samoposiadania – nienaruszalne prawo do własnego ciała i owoców pracy. Odróżnia to libertarianizm Rothbarda od klasycznego liberalizmu, który naiwnie wierzy w państwo minimalne, oraz od anarchizmu społecznego negującego własność. Dla młodych libertarian własność prywatna jest jedyną realną gwarancją niezależności od politycznych panów.
Klauzula abolicyjna i rynkowa higiena państwa
Fundamentem reformy jest klauzula abolicyjna, która odwraca ciężar dowodu: to państwo musi udowodnić konieczność przymusu, a w razie kolizji przepisów pierwszeństwo ma wolność. Towarzyszy jej likwidacja subwencji partyjnych – politycy muszą szukać dobrowolnych darczyńców, co kończy karuzelę cynizmu finansowaną z podatków.
Manifest proponuje konkretne moduły zmian:
- Szkoda ekologiczna: definiowana jako naruszenie własności konkretnej osoby, a nie statystyczna mgła.
- Bon edukacyjny: narzędzie higieny finansowej, gdzie pieniądze podążają za wyborem ucznia, a nie za budynkiem szkoły.
- Deregulacja zawodów: oparta na twardym teście ryzyka szkody, zastępująca urzędowe licencje odpowiedzialnością cywilną i reputacją rynkową.
Neutralność wojenna i koniec fabryki zależności
W sferze bezpieczeństwa kluczowa jest neutralność wojenna. Zakłada ona zakaz przymusowego poboru oraz wprowadzenie klauzul wygasania dla stanów wyjątkowych. Państwo nie może "kraść ciał" obywateli dla cudzych planów. Jednocześnie libertarianizm demaskuje państwo opiekuńcze jako fabrykę zależności i klientelizmu, która niszczy naturalną solidarność na rzecz biurokratycznej redystrybucji.
Strategia działania obejmuje kampanie uliczne i rytuały jawności, takie jak "Sobota Restytucji" czy memy językowe (np. pytania o tytuł własności). Nadchodzący kryzys państwa – dług publiczny i zapaść demograficzna – sprawi, że te postulaty przestaną być niszą, a staną się jedyną alternatywą dla bankrutującego systemu.
Podsumowanie: etyczny imperatyw wolności
Ostatecznym fundamentem zmian jest etyczny imperatyw: nie masz prawa czynić na mocy ustawy tego, czego wstydziłbyś się dokonać osobiście. Czy jednak walka o wolność nie okaże się ostatecznie walką o własną klatkę? Może w świecie pozbawionym państwowego przymusu odkryjemy, że najtrudniejsze do pokonania są kajdany, które sami sobie nałożyliśmy? A może właśnie wtedy, uwolnieni od zewnętrznych ograniczeń, wreszcie nauczymy się prawdziwie latać?