Epoka jednobiegunowa: błędy liberalnego uniwersalizmu
Po okresie złudzeń o automatycznej liberalizacji i pokoju, które miały nastąpić wraz z integracją gospodarczą Chin i Rosji, rzeczywistość brutalnie zweryfikowała te założenia. Architektura epoki jednobiegunowej opierała się na błędzie logicznym: wierze, że integracja (r) nieuchronnie prowadzi do liberalizacji (p) i pokoju (q). Chiny stały się częścią globalnego systemu, lecz zamiast demokratyzacji nastąpiła konsolidacja autorytaryzmu. Nowe zimne wojny to bolesna korekta myślenia zachodnich elit, demaskująca naiwność strategii korporacyjnych opartych na domniemanej pacyfikującej mocy rynku.
Xi Jinping: prymat ideologii nad wzrostem gospodarczym
Pod rządami Xi Jinpinga nastąpił radykalny zwrot: bezpieczeństwo narodowe i trwałość władzy partii zyskały prymat nad tempem wzrostu PKB. Chiny wykorzystały akcesję do WTO (2001) instrumentalnie – jako sposób na pozyskanie technologii i kapitału bez przyjmowania liberalnych wartości. Dziś sercem konfliktu są półprzewodniki, pełniące rolę „nowej ropy”. USA, świadome krytycznej zależności od tajwańskiego giganta TSMC, wdrażają strategię „małego podwórka i wysokiego płotu”. Polega ona na rygorystycznym odcięciu Pekinu od kluczowych innowacji przy jednoczesnym zachowaniu ograniczonej wymiany handlowej.
Pas i Szlak: nowa architektura chińskiej dominacji
Chińska ekspansja realizuje logikę gry w go – polega na cierpliwym okrążaniu terytorium i budowie sieci zależności infrastrukturalnych. To przeciwieństwo zachodniego, „szachowego” dążenia do bezpośredniego starcia. Pekin czerpie z tradycji Sun Zi, dążąc do zwycięstwa bez walki i wykorzystując oszustwo jako narzędzie strategiczne. Napędem tych działań jest chęć odwetu za „stulecie upokorzeń”. Nawet jeśli demografia sugeruje zjawisko Peak China, mocarstwowe ambicje Xi nie słabną, lecz ewoluują w stronę technologicznej autarkii i budowy alternatywnego bloku gospodarczego.
Bifurkacja technologii wymusza dualizm operacyjny firm
Globalny biznes musi zaadaptować się do trwałej bifurkacji systemów technologicznych. Powstają dwa odrębne ekosystemy standardów, co wymusza na firmach kosztowny dualizm operacyjny. Pełny decoupling jest ekonomiczną mrzonką, dlatego dominuje derisking – selektywne zmniejszanie ryzyka. Jednocześnie cyberprzestrzeń stała się teatrem działań wojennych. Dane służą Pekinowi do totalnej kontroli społecznej oraz do prewencyjnego sabotażu infrastruktury krytycznej Zachodu. Przedsiębiorstwa tracą luksus rynkowej neutralności, stając się de facto aktorami quasi-polityki zagranicznej.
Nowy ład: mechanizmy stabilizacji globalnego konfliktu
Stabilizacja nowego ładu wymaga budowy mechanizmów odporności. Konieczne jest włączenie Chin w dialog o trójstronnej równowadze nuklearnej, gdyż klasyczny duopol USA-Rosja przestał istnieć. Potrzebujemy „cyfrowej konwencji genewskiej” oraz budowy klubów technologicznych państw podzielających wspólne wartości. W labiryncie nowych zimnych wojen Zachód musi odnaleźć się w grze o zmienionych regułach. Czy w pogoni za bezpieczeństwem nie poświęcimy definiujących nas wartości? Elastyczność i adaptacja staną się naszą najpotężniejszą bronią w tym nieprzewidywalnym świecie.