Fundacja Dobre Państwo › Projekt

czasWBREW™ — czas pracy

Co to jest

Projekt czasWBREW™ to koncepcja systemowa Fundacji Dobre Państwo dla branż, w których doba nie chce się zmieścić w ośmiu godzinach: ochrony, sprzątania, transportu, opieki, gastronomii. Odpowiedź na pytanie, o które zwykle nikt nie pyta: co musiałoby się stać, żeby uczciwe zatrudnianie przestało być najdroższym z możliwych wyborów?

Skąd się wziął

Czas WBREW™ nie powstał na weekendowym hackathonie. Wyrósł z fundacyjnych analiz rynku pracy i z doświadczenia organizacji, które od lat siadają po przeciwnych stronach tego samego stołu — związku zawodowego OZZS „wBREw” i reprezentatywnej organizacji pracodawców — Wielkopolskiej Federacji Przedsiębiorców Polskich. Byliśmy przy niejednej negocjacji układu i przy niejednej kontroli; wiemy, jak to wygląda z obu stron drzwi.

Na czym polega

Pracownik zostaje na kodeksowej umowie — ze stażem, urlopem i zdolnością kredytową, których żadne zlecenie mu nie załatwi. Nadwyżkę swojego czasu wycenia sam: to on decyduje, kiedy bierze więcej godzin, a kiedy odpuszcza. Firma przestaje przegrywać przetargi na groszach z tymi, którzy „optymalizują” po staremu. A całość stoi nie na konstrukcji, którą się chowa, lecz na układzie zbiorowym — dokumencie, który się zgłasza ministerstwu, zanim ktokolwiek zapyta.

Kto stoi za projektem

Koncept czasWBREW™ jest własnością intelektualną Fundacji Dobre Państwo (KRS 0000903252, Poznań). Projekt powstaje dla członków Ogólnopolskiego Związku Zawodowego Samozatrudnionych „WBREW” i opiera się na współpracy czterech podmiotów:

czasWBREW™ działa w modelu not-for-profit: przedsiębiorcy płacą za wdrożone rozwiązanie, a przychody w całości zasilają działalność statutową organizacji, które projekt współtworzą.

Witryna projektu: https://czaswbrew.pl · Kontakt: kontakt@czaswbrew.pl

Co się zmienia

Dla człowieka

Z każdej złotówki, którą firma na niego wydaje, więcej trafia do jego kieszeni.

Dla firmy

Niższy całkowity koszt pracodawcy przy tej samej umowie, tym samym człowieku i tym samym zakresie.

Ulotka dla firmy

Jedna strona dla działu kadr i zarządu: co moduł dokłada do Waszego systemu kadrowo-płacowego, ile naprawdę kosztuje złotówka na rękę i od czego zacząć pilotaż.

Pytania praktyczne

Czy PIP może przekształcić umowę B2B w umowę o pracę?

Od 8 lipca 2026 r. — tak, i to bez wyroku sądu. Okręgowy inspektor pracy, jeśli stwierdzi, że praca jest wykonywana w warunkach z art. 22 § 1 Kodeksu pracy, może wydać decyzję stwierdzającą istnienie stosunku pracy albo skierować sprawę do sądu. Wcześniej drogą był wyłącznie pozew. Decyzja sama wskazuje rodzaj umowy, datę zawarcia, rodzaj i miejsce pracy, wymiar czasu pracy oraz wysokość wynagrodzenia.

Czy inspektor od razu wydaje decyzję?

Nie. Najpierw pojawia się pisemne polecenie usunięcia naruszeń, a ustawa wymaga, by termin jego wykonania był tak wyznaczony, żeby ocena wykonania nastąpiła jeszcze w trakcie kontroli. Decyzja wchodzi w grę wtedy, gdy polecenie nie zostało wykonane. Firma, która wie, co ma poprawić, ma realny czas na reakcję; firma, która dowiaduje się o problemie od inspektora, tego terminu zwykle nie dotrzyma.

Co się dzieje, gdy inspektor nie ustali szczegółów współpracy?

Ustawa przewiduje wtedy warianty domyślne: umowa na czas nieokreślony, siedziba pracodawcy jako miejsce pracy, pełny wymiar czasu pracy. Brak dokumentacji nie jest więc neutralny — działa na niekorzyść firmy. Warto też wiedzieć, że w postępowaniu uwzględnia się wolę stron, o ile nie jest sprzeczna z prawem ani nie zmierza do jego obejścia.

Do kiedy można to naprawić bez grzywny?

Ustawa daje 12 miesięcy od wejścia w życie, czyli czas do 8 lipca 2027 r.: kto dobrowolnie doprowadzi współpracę do stanu zgodnego z prawem, zawierając umowę o pracę, nie podlega odpowiedzialności z art. 281 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy. Uwaga na zakres tej ochrony — obejmuje grzywnę, a nie rozliczenia składkowe i podatkowe. Same grzywny wzrosły przy tym z przedziału 1000–30 000 zł do 2000–60 000 zł — i to za jedno przekroczenie prawa.

Ile skarg trafia do PIP po zmianie przepisów?

Od 8 lipca do 13 sierpnia 2026 r. wpłynęło 690 skarg na nieprawidłowy wybór cywilnoprawnej formy zatrudnienia. Od początku roku jest ich 1794 — rok wcześniej w tym samym czasie 619. Inspektorzy rozpoczęli ponad sto kontroli i wydali 121 pisemnych poleceń potwierdzenia zatrudnienia na umowę o pracę. Zjawisko przybiera na sile. Skarga jest realnym instrumentem i nikomu go nie odbieramy — warto tylko wiedzieć, że droga jest długa i formalna, a sam PIP przyznaje, że wiele skarg utyka na brakach formalnych. czasWBREW™ jest drogą, w której nikt nie musi wygrywać przeciw komuś. A jeśli chcesz złożyć skargę, przygotowaliśmy poradnik dla skarżącego — wzór pisma i wyjaśnienie, czego nie da się zrobić anonimowo.

Czy PIP, ZUS i skarbówka wymieniają się danymi o naszych umowach?

Tak, i to systemowo. Ustawa dodała do ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych art. 68ac: w ZUS działa system teleinformatyczny do wymiany danych między ZUS, Państwową Inspekcją Pracy i Szefem Krajowej Administracji Skarbowej — w celu wpisanym wprost do przepisu, czyli analizy ryzyka naruszenia prawa pracy, legalności zatrudnienia, prawa podatkowego oraz ubezpieczeń. PIP przekazuje z kontroli NIP, REGON, nazwę i adres podmiotu, datę kontroli, a o osobach wykonujących pracę: imię i nazwisko, PESEL, obywatelstwo, okres pracy i rodzaj umowy. W drugą stronę Szef KAS udostępnia ZUS-owi i inspekcji dane objęte tajemnicą skarbową z Centralnego Rejestru Danych Podatkowych. Kontrola przestaje być kwestią przypadku — staje się wynikiem typowania.

Czy można wcześniej zapytać, czy nasz model to stosunek pracy?

Tak. Główny Inspektor Pracy wydaje interpretację indywidualną w zakresie tego, czy opisany we wniosku stosunek prawny jest stosunkiem pracy w rozumieniu art. 22 § 1 Kodeksu pracy. Ma to jednak granicę zapisaną w ustawie: interpretacji nie wydaje się co do tych elementów stanu faktycznego, które w dniu złożenia wniosku są już przedmiotem toczącego się postępowania. To narzędzie działa więc zawczasu, nie w trakcie kontroli.

Czy od decyzji można się odwołać?

Tak. Odwołanie wnosi się za pośrednictwem okręgowego inspektora pracy, a rozpoznaje je sąd pracy — nie inspekcja. Sąd może zmienić decyzję w całości lub w części i orzec co do istoty sprawy, a przy rażącym naruszeniu prawa uchylić ją i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania.

Co zmienia dyrektywa o pracy platformowej dla firmy korzystającej z podwykonawców?

Dyrektywa wprowadza domniemanie zatrudnienia tam, gdzie praca jest faktycznie kierowana i nadzorowana, oraz obowiązki dotyczące algorytmicznego zarządzania. Dla firm oznacza to konieczność sprawdzenia, czy model oparty na pośrednikach realnie różni się od zatrudnienia — czy tylko formalnie.

Czy przeniesienie kurierów do partnerów flotowych rozwiązuje problem?

Samo wstawienie pośrednika nie zmienia natury pracy. O ocenie decyduje rzeczywisty sposób współpracy, nie nazwa umowy ani liczba podmiotów w łańcuchu — a koszt reputacyjny takiego manewru bywa wyższy niż oszczędność.

Jak rozliczyć nadgodziny, gdy grafik nie domyka się w jednym etacie?

Kodeks pracy limituje czas pracy i wymaga rozliczenia godzin ponad normę, a w branżach pracujących w ruchu ciągłym — ochrona, sprzątanie, transport, opieka — grafik często nie domyka się bez takich godzin. czasWBREW™ podchodzi do tego od innej strony: nie dzieli etatu, lecz traktuje czas pracującego jako jego własne aktywo, którym rozporządza sam.

Czym czasWBREW™ różni się od outsourcingu i agencji pracy?

Outsourcing i agencja przenoszą pracującego pod innego pracodawcę. czasWBREW™ nie zmienia tego, dla kogo praca jest wykonywana — zmienia to, kto dysponuje czasem: sam pracujący, na własnych warunkach, w granicach obowiązującego prawa.

Czy czasWBREW™ wymaga zmiany prawa?

Nie. Projekt działa w granicach obowiązujących przepisów. Dlatego jest propozycją do wdrożenia dziś, a nie postulatem legislacyjnym.

Kto stoi za projektem i kto na nim zarabia?

Koncept czasWBREW™ jest własnością intelektualną Fundacji Dobre Państwo. Projekt powstaje dla członków Ogólnopolskiego Związku Zawodowego Samozatrudnionych „WBREW”, a współtworzą go Wielkopolska Federacja Przedsiębiorców Polskich – Związek Pracodawców, Fundacja Dobre Państwo oraz Kancelaria Doradcza Solski i Partnerzy, która zapewnia obsługę wykonawczą. czasWBREW™ działa w modelu not-for-profit: przedsiębiorcy płacą za wdrożone rozwiązanie, a przychody w całości zasilają działalność statutową organizacji, które projekt współtworzą. Nikt nie zarabia na projekcie prywatnie.

Stan prawny: ustawa z 11 marca 2026 r. o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2026 poz. 473), obowiązująca od 8 lipca 2026 r. Materiał informacyjny Fundacji Dobre Państwo — nie stanowi porady prawnej. Ustawa w Dzienniku Ustaw.

Tematy powiązane

Zbiory naszych analiz wokół pracy, płac i platform:

Kontekst z naszych analiz

Skąd bierze się diagnoza stojąca za projektem — nasze teksty źródłowe:

Filmiki kampanii

Strona projektu: czaswbrew.pl · Kontakt: kontakt@czaswbrew.pl

Treść na licencji CC BY 4.0. Cytowanie: Fundacja Dobre Państwo, „czasWBREW™ — czas pracy", https://dobrepanstwo.org/czas-wbrew. Wersja czysto tekstowa: czas-wbrew.md.